Rośliny

Oregano

ola — Thu, 09 Apr 2009 09:45:27 +0000

(Origanum vulgare) Jako przyprawa służą ciemnozielone pachnące pieprzem listki. Oregano nadaje się do przyprawiania kiełbas, pieczeni, można go również stosować do pomidorów, sera, zup, potraw z ryb i jaj. Oczywiście, wszystkim kojarzy się oregano z pizzą, gdyż prawdziwa pizza jest wręcz nie do przyjęcia bez posmaku oregano. Idealnie komponuje się z czosnkiem i chilli. Można je suszyć, mrozić, a także macerować w oleju lub occie. Jednakże jako przyprawy do potraw używa się zazwyczaj suszonego ziela.

Kminek

ola — Thu, 09 Apr 2009 09:40:24 +0000

(Carum carvi) Kminek inaczej nazywany bywa karolkiem pospolitym. Do celów kulinarnych używane są dojrzałe owoce kminku (nasiona). Obecnie stanowi jedną z najpopularniejszych przypraw kuchennych. Kminek jest doskonałym dodatkiem do potraw tłustych i ciężkostrawnych. Całe ziarna dodaje się do wypieków: pieczywa, paluszków, ciast, pasztetów, surówek i sałatek, natomiast mielony kminek stosuje się do sałatek, past, serów twarogowych, serów podpuszczkowych, warzyw (marchwi, kwaszonej kapusty), ziemniaków. Dodatek kminku dobrze komponuje się w kiełbasach, tłustych mięsach, rybach oraz potrawach z raków. Przyprawa ta dodawana bywa także do zup, np. grzybowej, ziemniaczanej, kapuśniaku. Olejek uzyskiwany z ziaren wchodzi w skład wielu wódek (kminkówka) i likierów (alasz). Związki aktywne obecne w owocach kminku poprawiają trawienie i przyswajanie pokarmów. Zioło znosi stany skurczowe mięśniówki jelit, wzdęcia brzucha, kolki, działa wiatropędnie i bakteriobójczo. Skutecznie zapobiega nadmiernej fermentacji jelitowej.

Jałowiec pospolity

ola — Thu, 09 Apr 2009 09:34:17 +0000

(Juniperus communis) Owoce jałowca zwane są szyszkojagodami. Mają kulisty kształt i ciemnogranatowy kolor. Są bogatym źródłem związków żywicowych, cukrów (glukozy i fruktozy), garbników, soli mineralnych, a także witaminy C. Jałowiec stosowany jest do produkcji ginu, likierów, wódek, szwedzkiego piwa i wina. Jego jagody o przyjemnym żywicznym i balsamicznym zapachu oraz pikantnym smaku są ulubioną przyprawą myśliwych. Przyprawia się nim dziczyznę, kaczki, bażanty, królika, wieprzowinę i jagnięcinę. Jałowiec jest też cenionym dodatkiem do pasztetów i marynat. Doskonale pasuje również do jabłek, np. szarlotki lub tarty z jabłkami. Zawarte w owocach jałowca substancje aktywne wykazują działanie pobudzające na przewód pokarmowy - aktywują funkcje wydzielnicze żołądka i wątroby. Dowiedziono, że szyszkojagody zapobiegają nadmiernej i burzliwej fermentacji jelitowej.

Gorczyca biała

ola — Thu, 09 Apr 2009 09:27:51 +0000

(Sinapsis alba) Nazwa gorczyca pochodzi od jej charakterystycznego gorzkiego smaku, który jest spowodowany obecnością w przyprawie aktywnego związku - synapiny. Niewątpliwie najbardziej znanym zastosowaniem gorczycy jest jej użycie do produkcji musztard. Przyprawę w postaci ziaren białych i czarnych wykorzystuje się do sporządzania marynat, zalew do kwaszonych i konserwowanych ogórków oraz innych warzyw z octem. Ziarno gorczycowe dodaje się także do kiełbas i wędlin. Olejek gorczyczny wykazuje działanie lecznicze: pobudza wydzielanie soku trzustkowego i żołądkowego, ułatwia trawienie pokarmów. Działa antybakteryjnie - wykorzystuje się go do produkcji wyciągów oraz maści.

Estragon

ola — Thu, 09 Apr 2009 09:21:16 +0000

(Artemisia dracunculus) Przyprawę stanowią wyłącznie liście tego ziela, świeże lub suszone. Znane są dwie odmiany estragonu: niemiecka o intensywnym zapachu oraz rosyjska, znacznie mniej aromatyczna. Estragon zajmuje szczególne miejsce w kuchni francuskiej. Świeżymi lub suszonymi liśćmi estragonu przyprawia się wykwintne sosy śmietanowe do białego mięsa, ocet winny, zalewy do marynowania mięsa na pieczeń, zupy, duszone mięso wołowe i cielęce, drób, farsz, gotowane ryby. Stosuje się go także przy kwaszeniu ogórków (dzięki tej przyprawie dłużej zachowują jędrność), dodaje do masła ziołowego, omletów, szparagów, krabów, twarożku i pierogów. Estragon pobudza apetyt i przyspiesza trawienie. Ma także lekkie działanie moczopędne i przeciwmiażdżycowe. W dietach stosowanych przy niestrawności można nim zastąpić pieprz i ocet. Zaś w przypadku diet niskosodowych estragon świetnie sprawdza się jako namiastka soli. Zalecany jest przy nieżytach jelit oraz nerwicy przewodu pokarmowego.

Anyż

ola — Thu, 09 Apr 2009 09:10:42 +0000

(Pimpinella anisum) Anyż bywa nazywany też biedrzeńcem. W polskiej kuchni anyż stosowany jest jako dodatek poprawiający smak gotowanych jarzyn, m.in.: marchwi, czerwonej kapusty, buraków, szpinaku. Bardzo male ilości anyżu dodaje się w celu urozmaicenia smaku potraw z dziczyzny i sosów mięsnych. Najczęściej anyż stosuje się do dań na słodko: ciast, pierników, bulek, cukierków, budyniów, dań z ryżem. Doskonale aromatyzuje się nim napoje: kompoty, poncze, syropy, likiery i wódki. Anyż to nieodłączna przyprawa w kuchni indyjskiej, gdzie dodaje się go do potraw z ryb i sosów do owoców morza. Anyż posiada także działanie lecznicze. Jego owoce działają wiatropędnie, rozkurczowo, pobudzają apetyt i regulują trawienie. Stosowanie anyżu poleca się przy zaparciach, bólach brzucha, wzdęciach u niemowląt oraz małych dzieci. Anyż łagodzi nieżyty dróg oddechowych, pobudza czynność wydzielniczą błon śluzowych górnych dróg oddechowych i działa wykrztuśnie.

Ziele angielskie

ola — Fri, 21 Nov 2008 12:20:30 +0000

W niektórych rejonach Polski bywa nazywane korzennikiem lekarskim lub pieprzem jamajskim. Cenione jest szczególnie w kuchni angielskiej, gdzie określa się je słowami „all spice”, czyli „wszystkie przyprawy”. Ziele angielskie charakteryzuje się przyjemnym, korzennym zapachem. Wyczuć w tej woni można nutę goździków, cynamonu, gałki muszkatołowej, kardamonu, gorczycy i pieprzu. Ziarno posiada olejek lotny a także metyloeugenenol, eugenol, linalol, eukaliptol, kariofylen, chawikol. Zawarte są w nim także garbniki, cukry i żywice. Świetnie nadaje się do przyprawiania potraw z dziczyzny i dań z mięsa wieprzowego. Dodaje się je do kiełbas, pasztetów, nadzień, ryb i potraw jarzynowych (ogórków kwaszonych, szpinaku, galantyn). Wchodzi w skład mieszanek przyprawowych, m.in.curry. Owocki korzennika wykorzystuje się w przemyśle cukierniczym - sproszkowane dodaje się do słodkich wypieków, ciast, deserów, budyniów i likierów. Herbatka z dodatkiem pieprzu jamajskiego łagodzi skutki zaburzeń żołądkowych.

Majeranek

ola — Fri, 21 Nov 2008 12:06:07 +0000

Przyprawę stanowią suszone listki rośliny bogate w olejek eteryczny (karwakrol), garbniki i goryczki. Majeranek to klasyczna przyprawa stosowana do potraw tłustych, m.in. farszów do kiełbas, dań mięsnych z baraniny, wieprzowiny i tłustego drobiu oraz pasztetów. Majerankiem doprawia się także potrawy z grochu, fasoli i ziemniaków. Duże ilości majeranku dodaje się w mieszankach z solą i pieprzem. Użyty oszczędniej harmonizuje z tymiankiem, szałwią i rozmarynem. Nie należy majeranku łączyć z pokrewnym oregano. Majeranek wspomaga procesy trawienne, dlatego z powodzeniem stosuje się go do potraw z dużą zawartością tłuszczu, dań ciężkostrawnych z roślin strączkowych. Zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, przynosi ulgę przy niestrawnościach. Napar z majeranku zaleca się w dolegliwościach żołądka i woreczka żółciowego, rozdrażnieniu, wyczerpaniu i bólach menstruacyjnych. Pomaga też na kaszel i leczy dolegliwości woreczka żółciowego. Karwakrol wykorzystywany jest w leczeniu nerwobólów i dolegliwości reumatycznych.

Liść laurowy

ola — Fri, 21 Nov 2008 11:59:08 +0000

Listki laurowe inaczej określa się wawrzynem lub listkami bobkowymi. Małe, wysuszone i niepozorne listki to skarbnica działających bakteriobójczo fitoncydów, olejków eterycznych, związków goryczkowych, garbników i mikroelementów. Warto dodawać je zawsze na początku gotowania, ponieważ aktywne substancje mogą zostać uwolnione do wywaru dopiero po odpowiednim uwodnieniu. Bez listka laurowego nie uda się żaden rosół. To także doskonały dodatek do aromatycznych wywarów na zupy, bulionów, potrawek, sosów. Listki laurowe podnoszą walory smakowe potraw mięsnych i rybnych, sosów, gulaszy. Są niezastąpioną przyprawą do farszów mięsnych na pasztety, pierogi, a także marynat warzywnych (ogórków kwaszonych, konserwowych, papryki marynowanej, sałatek wielo-warzywnych) i grzybowych (grzybków marynowanych w occie). Zawarte w listkach związki pomagają w oczyszczaniu organizmu i usuwaniu toksyn. Także wzmacniają odporność. Eteryczne olejki lotne pozyskiwane z listków stanowią składnik maści stosowanych przy dolegliwościach reumatycznych.

Imbir

ola — Fri, 21 Nov 2008 11:49:27 +0000

Imbir to roślina tropikalna o bardzo charakterystycznym wyglądzie przypominającym dłoń olbrzyma. Przyprawą stosowaną w kuchni są wysuszone płatki kwiatowe lub zmielone kłącze tej rośliny. Imbir mielony świetnie pasuje jako dodatek do deserów, galaretek, puddingów, ciastek, bitej śmietany i lodów. Jest nieodłączną przyprawą do ciast z owocami, także pierników i grzanego piwa. Doskonale komponuje się z daniami z ryżem, mięsem na słodko, pasztetami, flakami, sosami oraz azjatyckimi daniami z warzywami. Kawałek kłącza imbiru umieszcza się w słoiku z marynatą z dyni i ogórków. Niekiedy szczyptę imbiru stosuje się do alkoholi, likierów oraz marynat do mięsa. Mielony imbir to składnik przyprawy curry, którą z upodobaniem stosują kucharze indyjscy. Imbir działa silnie przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Zapobiega wirusom i zapaleniom. Działa ujędrniająco na skórę i błony śluzowe. Pobudza wydzielanie soków trawiennych i zapobiega zastojom żółci. Poprawia krążenie mózgowe, wieńcowe, skórne oraz oczyszcza wątrobę z toksyn. Imbir zapobiega też wypadaniu włosów, zwalcza łupież i łuszczycę. Ponadto zapobiega i łagodzi skutki choroby lokomocyjnej.