RoślinyZielone warzywa - źródło witamin

(Carum carvi) Kminek inaczej nazywany bywa karolkiem pospoli­tym. Do celów kulinarnych używane są dojrzałe owoce kminku (nasiona). Obec­nie stanowi jedną z najpopular­niejszych przypraw kuchennych. Kminek jest doskonałym dodat­kiem do potraw tłustych i ciężkostrawnych. Całe ziarna dodaje się do wypieków: pieczywa, pa­luszków, ciast, pasztetów, suró­wek i sałatek, natomiast mielony kminek stosuje się do sałatek, past, serów twarogowych, serów podpuszczkowych, warzyw (marchwi, kwaszonej kapusty), ziemniaków. Dodatek kminku dobrze komponuje się w kiełba­sach, tłustych mięsach, rybach oraz potrawach z raków. Przy­prawa ta dodawana bywa także do zup, np. grzybowej, ziemnia­czanej, kapuśniaku. Olejek uzyskiwany z ziaren wchodzi w skład wielu wódek (kminkówka) i likierów (alasz). Związki aktywne obecne w owocach kminku poprawiają trawienie i przyswajanie pokar­mów. Zioło znosi stany skurczo­we mięśniówki jelit, wzdęcia brzucha, kolki, działa wiatropędnie i bakteriobójczo. Sku­tecznie zapobiega nadmiernej fermentacji jelitowej.

Listki laurowe inaczej określa się wawrzynem lub listkami bobkowymi. Małe, wysuszone i niepozorne listki to skarbni­ca działających bakteriobójczo fitoncydów, olejków ete­rycznych, związków goryczkowych, garbników i mikro­elementów. Warto dodawać je zawsze na początku gotowa­nia, ponieważ aktywne substancje mogą zostać uwolnio­ne do wywaru dopiero po od­powiednim uwodnieniu. Bez listka laurowego nie uda się żaden rosół. To także dosko­nały dodatek do aromatycz­nych wywarów na zupy, bu­lionów, potrawek, sosów. List­ki laurowe podnoszą walory smakowe potraw mięsnych i rybnych, sosów, gulaszy. Są niezastąpioną przyprawą do farszów mięsnych na pasztety, pierogi, a także marynat wa­rzywnych (ogórków kwaszo­nych, konserwowych, papryki marynowanej, sałatek wielo-warzywnych) i grzybowych (grzybków marynowanych w occie). Zawarte w listkach związki pomagają w oczyszczaniu organizmu i usuwaniu toksyn. Także wzmacniają odporność. Eteryczne olejki lotne pozyskiwane z listków stanowią składnik maści sto­sowanych przy dolegliwo­ściach reumatycznych.

Bazylia pochodzi z południowej Azji. Jej nazwa, wywodząca się z greki, basilikos, czyli królewski, na pewno świadczy o renomie, jaką to zioło cieszyło się już w czasach starożytnych. Powszechnie uprawia się je na południu Europy. Ponieważ uprawia się ją łatwo, bywa wysiewana w doniczkach na oknie lub rabatkach w ogródku. Jest to roślina jednoroczna, wydziela bardzo silny korzenny zapach. Istnieje wiele odmian bazylii, różniących się kolorem liści (od ciemnozielonych do ciemnowiśniowych i fioletowych), kształtem i smakiem. Naj­częstsze jej gatunki to : cynamonowa, cytrynowa, ciemny opal i tajlandzka purpura. Działa rozkurczowo, antybakteryjnie, obniża gorączkę, poprawia trawienie, leczy bezsenność i migreny. Stosowana zewnętrznie likwiduje trądzik, łagodzi ukłucia i ukąszenia owadów. Jako przyprawy używa się świeżych lub suszonych liści, które stanowią bardzo smaczny dodatek do zup, jaj, zielonych sosów, spa­ghetti i pizzy. Bazylią przyprawia się sałaty, pomidory, ogórki, majonez, grzyby, mięsa i ryby. Przyrządza się z niej słynne włoskie pesto, czyli aromatyczną pastę ziołową. W okresie kwitnienia można zbierać i suszyć także kwiaty. W malutkich listkach bazylii zawarty jest charakterystycz­ny olejek (bazylikowy) o bal­samicznym zapachu i gorz­kim smaku. Powszechnie używa się go także w przemy­śle perfumeryjnym.