RoślinyZielone warzywa - źródło witamin

Przyprawę stanowią suszone listki rośliny bogate w olejek eteryczny (karwakrol), garbni­ki i goryczki. Majeranek to klasyczna przyprawa stosowa­na do potraw tłustych, m.in. farszów do kiełbas, dań mię­snych z baraniny, wieprzowiny i tłustego drobiu oraz paszte­tów. Majerankiem doprawia się także potrawy z grochu, fasoli i ziemniaków. Duże ilości majeranku dodaje się w mieszankach z solą i pieprzem. Użyty oszczędniej harmonizuje z tymiankiem, szałwią i rozmarynem. Nie na­leży majeranku łączyć z pokrewnym oregano. Maje­ranek wspomaga procesy tra­wienne, dlatego z powodze­niem stosuje się go do potraw z dużą zawartością tłuszczu, dań ciężkostrawnych z roślin strączkowych. Zwiększa wy­dzielanie soków żołądkowych, przynosi ulgę przy niestrawnościach. Napar z majeranku zaleca się w dolegliwościach żołądka i woreczka żółciowe­go, rozdrażnieniu, wyczerpa­niu i bólach menstruacyjnych. Pomaga też na kaszel i leczy dolegliwości woreczka żółcio­wego. Karwakrol wykorzysty­wany jest w leczeniu nerwo­bólów i dolegliwości reuma­tycznych.

Rozmaryn występuje przede wszystkim na obszarach basenu Morza Śródziemnego i Morza Czarnego. Jest bardzo wrażliwy na zimno, dlatego w Polsce rośnie tylko w doniczkach. Grecy i Rzymianie wierzyli, że to ziele miłości. W średniowieczu przypisywano mu magiczną moc, miał przynosić szczęście i pomagać w zachowaniu wiecznej młodości. Jeszcze dziś ozdabia się nim, podobnie jak mirtem, ślubny wianek panny młodej i bukiecik w butoniercie pana młodego. Cenną przyprawę stanowią świeże lub suszone liście rozmarynu o słodkawym zapachu i lekko gorzkawym smaku. Dodaje się ją do zup, sałatek, warzyw, dań mięsnych i rybnych, a także niektórych wędlin. Stanowi ważny element przepisów kuchni bałkańskiej, włoskiej, francuskiej, hiszpańskiej. Rozmaryn jest również składnikiem mieszanek leczniczych. Zawiera olejki lotne, garbniki, gorczyce i żywice. W małych dawkach pobudza apetyt, wzmacnia układ nerwowy, działa żółciopędnie, bakteriobójczo i rozkurczowo.

Tym, którzy chcą mieć zielone witaminy zawsze pod ręką, proponujemy ogródek parapetowy. W niewielkich doniczkach lub skrzynkach świetnie udaje się uprawa m.in. bazylii, tymianku, rozmarynu, szczypiorku i pietruszki. Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, uprawiana jest na całym świecie w wielu odmianach. Jej właściwości lecznicze znano już w starożytnej Grecji i Rzymie. W średniowieczu uprawiano pietruszkę jako warzywo. To roślina dwuletnia. Hoduje się dwa podstawowe gatunki: pietruszkę korzeniową i pietruszkę naciową. Pietruszka naciowa ma cienki korzeń i mocno ulistnioną część nadziemną. Do najpopularniejszych jej odmian zalicza się pietruszkę cukrową półdługą i pietruszkę zwykłą fryzowaną. Świeże liście tej rośliny bogate są w witaminę C, PP, w witaminy z grupy B, a także w żelazo, magnez, mangan, fosfor i wapń. Pietruszka poprawia krążenie, zapobiega tzw. kurzej ślepocie, leczy anemię oraz szkorbut. Zawarty w niej olejek eteryczny pobudza trawienie. Przyprawia się nią sosy, zupy, sałatki. Należy dodawać ją do potraw na końcu, nie w trakcie gotowania, gdyż traci ona wtedy swoje walory smakowe i odżywcze.