RoślinyZielone warzywa - źródło witamin

(Carum carvi) Kminek inaczej nazywany bywa karolkiem pospoli­tym. Do celów kulinarnych używane są dojrzałe owoce kminku (nasiona). Obec­nie stanowi jedną z najpopular­niejszych przypraw kuchennych. Kminek jest doskonałym dodat­kiem do potraw tłustych i ciężkostrawnych. Całe ziarna dodaje się do wypieków: pieczywa, pa­luszków, ciast, pasztetów, suró­wek i sałatek, natomiast mielony kminek stosuje się do sałatek, past, serów twarogowych, serów podpuszczkowych, warzyw (marchwi, kwaszonej kapusty), ziemniaków. Dodatek kminku dobrze komponuje się w kiełba­sach, tłustych mięsach, rybach oraz potrawach z raków. Przy­prawa ta dodawana bywa także do zup, np. grzybowej, ziemnia­czanej, kapuśniaku. Olejek uzyskiwany z ziaren wchodzi w skład wielu wódek (kminkówka) i likierów (alasz). Związki aktywne obecne w owocach kminku poprawiają trawienie i przyswajanie pokar­mów. Zioło znosi stany skurczo­we mięśniówki jelit, wzdęcia brzucha, kolki, działa wiatropędnie i bakteriobójczo. Sku­tecznie zapobiega nadmiernej fermentacji jelitowej.

Melisa pochodzi ze wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego. To roślina wieloletnia o ozdobnych liściach, pachnących cytryną. Do jedzenia nadaje się cała naziemna część rośliny, suszy się jednak tylko liście. Suszoną melisę należy przechowywać w szczelnie zamkniętym nieprzezroczystym naczyniu. Dodaje się ją do sałat, zup, omletów, dziczyzny, ryb, grzybów, potraw mlecznych i deserów. Aromatyzuje się nią octy, wina, likiery, kruszony, lemoniady. Pobudza apetyt, leczy niestrawność, zalecana jest w stanach napięcia nerwowego, nadpobudliwości, nadczynności tarczycy, palpitacjach i ciśnieniowych bólach głowy. Zewnętrznie stosuje się ją w wypadku ukąszeń przez owady, nadaje się też do ich odstraszania.

Bazylia pochodzi z południowej Azji. Jej nazwa, wywodząca się z greki, basilikos, czyli królewski, na pewno świadczy o renomie, jaką to zioło cieszyło się już w czasach starożytnych. Powszechnie uprawia się je na południu Europy. Ponieważ uprawia się ją łatwo, bywa wysiewana w doniczkach na oknie lub rabatkach w ogródku. Jest to roślina jednoroczna, wydziela bardzo silny korzenny zapach. Istnieje wiele odmian bazylii, różniących się kolorem liści (od ciemnozielonych do ciemnowiśniowych i fioletowych), kształtem i smakiem. Naj­częstsze jej gatunki to : cynamonowa, cytrynowa, ciemny opal i tajlandzka purpura. Działa rozkurczowo, antybakteryjnie, obniża gorączkę, poprawia trawienie, leczy bezsenność i migreny. Stosowana zewnętrznie likwiduje trądzik, łagodzi ukłucia i ukąszenia owadów. Jako przyprawy używa się świeżych lub suszonych liści, które stanowią bardzo smaczny dodatek do zup, jaj, zielonych sosów, spa­ghetti i pizzy. Bazylią przyprawia się sałaty, pomidory, ogórki, majonez, grzyby, mięsa i ryby. Przyrządza się z niej słynne włoskie pesto, czyli aromatyczną pastę ziołową. W okresie kwitnienia można zbierać i suszyć także kwiaty. W malutkich listkach bazylii zawarty jest charakterystycz­ny olejek (bazylikowy) o bal­samicznym zapachu i gorz­kim smaku. Powszechnie używa się go także w przemy­śle perfumeryjnym.